تحلیل و ارایه داده‌های فروش – بخش سوم

پیش از این در مورد ساختار و ویژگی‌های داده‌های فروش توضیح دادیم. ضمنا سوالاتی را که یک تحلیل‌گر داده بایستی از روی داده‌های فروش به آنها پاسخ دهد را ارائه کرده‌ایم. در این قسمت، با تحلیل سری زمانی فروش، به بخشی از سوالاتی که مطرح شده بود، پاسخ می‌دهیم.

قبل از آغاز تحلیل، سری زمانی را بایستی آماده کنیم. قبلا، در مطلبی توضیح دادیم که ماهیت یک سری زمانی در تحلیل آن موثر است. مثلا سری زمانی درآمد یک شرکت مشاوره که به صورت میانگین، هر ۴ ماه یک بار درآمدهای خود را وصول می‌کند، بایستی با میانگین موزون تعدیل شود. برای جزئیات این موضوع، به پست مربوطه مراجعه کنید (+).

سری زمانی داده‌های فروش شرکت مروارید مربوط به نوشیدنی‌های گرم به شرح زیر است. فرض کنید که سری زمانی فروش این شرکت آماده و نوسانات غیرقابل تفسیر آن حذف شده است. حال بایستی نوسانات غیرعادی را شناسایی و آن را به صورت جداگانه تحلیل کرد. هر گونه افت یا رشد غیرعادی سری زمانی، بایستی تحلیل و علت آن کشف شود. همان طور که در شکل زیر می‌بیند، در یک ماه، فروش شرکت در یک کالای خاص به شدت افت داشته است.

31 sales dashboard 1

رشد غیرعادی

همانطور که ملاحظه می‌کنید، این سری زمانی در ماه دی دارای رشد غیرعادی است. با مشاهده این رفتار غیر عادی، دانستیم که «چه اتفاقی رخ داده است». حال بایستی به این سوال پاسخ داد که «چرا این اتفاق رخ داد؟» در این مورد خاص، می‌توان (به عنوان مثال) گفت که به دلیل فصل سرما و تعطیلات زمستانه (کریسمس)، رفتن مردم به کافه و محیط‌های تفریحی به ناگاه افزایش پیدا کرده است. بنابراین فروش نوشیدنی‌های گرم حتی نسبت به ماه‌های سرد دیگر نیز افزایش خاصی داشته است.

پس از شناخت علت رشد ناگهانی، چه باید کرد؟ در گام اول باید پرسید که آیا شرکت از موقعیت رونق بهره کافی را برده است؟ یا اینکه فروش آن نسبت به سایر شرکتهای رقیب، رشد کمتری داشت؟ بنابراین هر رشدی، موفقیت نیست. بلکه ممکن است شکست باشد.

سپس باید پرسید که آیا این اتفاق در هر دوره یا سال تکرار می‌شود؟ مثلا تعطیلات زمستانی هر سال تکرار می‌شود؟ یا هر چند به صورت منظم اتفاق نیافتد، ممکن است مجدا تکرار شود؟ در این صورت بایستی برنامه‌ریزی مناسب را برای افزایش رشد فروش در دوره‌های مشابه انجام داد.

افت غیرعادی

همانطور که در نمودار بالا دیده می‌شود، در مرداد ماه فروش این شرکت دچار یک افت غیرعادی است. هر چند طبیعی است که در ماه‌های گرم، فروش نوشیدنی‌های گرم دچار افت شود، ولی در مرداد ماه این فروش دچار افت بیشتری شده است. همانند بالا، باید علت این رویداد را بررسی کنیم. پس می‌پرسیم که «چرا این اتفاق رخ داد؟» در این مورد خاص، می‌توان (به عنوان مثال) گفت که به دلیل قرار گرفتن ماه رمضان در میانه تابستان، فروش نوشیدنی‌های گرم با افت مضاعف روبرو شده است.

همانند بالا بایستی سوال کرد که آیا این مساله هر سال اتفاق می‌افتد یا اگر اتفاق منظمی نیست، امکان وقوع آن در آینده وجود دارد یا نه؟ در این مثال می‌دانیم که ماه رمضان در هر سال شمسی، حدودا ده روز زودتر شروع می‌شود. پس بایستی برای کاهش فروش نیز برنامه‌ریزی کرد و آماده بود. برای مقابله با کاهش فروش، می‌توان از استراتژی مختلفی استفاده کرد. دو نمونه به شرح زیرند:

  • متنوع‌سازی: منظور از متنوع‌سازی، فروش یک کالای جایگزین برای پوشش ریسک ناشی از کاهش فروش است. مثلا به جای فروش نوشیدنی گرم، شرکت بر روی نوشیدنی خنک یا بستنی هم سرمایه‌گذاری کند تا در ماه‌های افت فروش نوشیدنی گرم، سطح درآمد خود را حفظ کند. البته این مثال بسیار ساده است.
  • پاداش و انگیزش برای نمایندگان فروش: طبعا در دوران رکود، فروشندگان بایستی ترغیب شوند تا توان بیشتری را صرف بازاریابی کنند.

یک سوال و تمرین: در دوران رونق، چه راهکاریبرای انگیزش بیشتر نمایندگان فروش جهتاستفاده از فرصت رونق استفاده می‌کنید؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *