در کدام بازار سرمایه‌گذاری کنیم؟

یکی از سوالاتی که مردم معمولا از تحلیلگران اقتصادی می‌پرسند این است که سرمایه‌ی خود را به کدام بازار وارد نمایند. مثلا در بازار بورس سرمایه‌گذاری کنندیا اینکه دلار بخرند؟ جواب دادن به این سوال ساده نیست. ولی اولین قدم برای رسیدن به جواب، تحلیل و مقایسه‌ی بازدهی بازارها در گذشته است. فرض کنید فردی در ابتدای سال ۱۳۷۹، ۱۰۰۰ ریال سرمایه‌ی مازاد داشته و می‌توانسته آن را در بورس، سکه، مسکن، سپرده بانکی و یا دلار وارد نماید. نمودار زیر نشان می‌دهد که سرمایه این فرد به صورت میانگین در انتهای سال ۱۳۹۳ به چه میزانی رسیده است. مثلا اگر به بازار مسکن وارد شده باشد، سرمایه‌ی وی از ۱۰۰۰ ریال به حدود ۱۲۸۰۰۰ ریال افزایش یافته است.

24 market analysis 1 1

اگرچه در بلندمدت میانگین بازدهی بازار بورس بیشتر بوده است، اما تنها بر مبنای میانگین بازدهی نمی‌توان بازار هدف سرمایه‌گذاری را انتخاب کرد. یکی دیگر از شاخص‌های موثر در انتخاب بازار هدف ، شاخص واریانس است. در شکل زیر واریانس هر یک از بازارها را در دوره زمانی مورد بحث، مقایسه کرده‌ایم. همانطور که دیده می‌شود، هرچند بازار بورس بیشترین بازدهی را طی دوره زمانی مورد بحث داشته است، بیشترین واریانس نیز متعلق به همین بازار است. واریانس بالای بازدهی یک بازار به این معنی است که سرمایه گذاران در عین انتظار کسب سود بالا از آن بازار، احتمال ضرر زیاد در آن بازار نیز می‌دهند. همانطور که در نمودار زیر دیده می‌شود پس از ورود به دوره‌ی رکود در سال ۱۳۹۲، سرمایه‌گذاران در بازار بورس به طور میانگین ضرر بیشتری نسبت به بازارهای دیگر داشته‌اند:

24 market analysis 1 2

مطلب بالا را به زبان دیگری نیز می‌توان بیان کرد. در شکل زیر، نمودار پراکندگی واریانس (ریسک) و میانگین بازده را رسم کرده ایم. خط روند آن نیز رسم شده است که یادآور مفهوم خط بازار سرمایه است و نشان می‌دهد که بین واریانس بازدهی یک بازار با میانگین بازدهی آن همبستگی مثبت وجود دارد. یعنی اگر وارد بازاری با ریسک بالاتری شوید، انتظار کسب بازدهی بیشتر نیز می‌رود. به عبارتی، بازار به ازای تحمل ریسک بالاتر، پاداش بزرگتر به سرمایه‌گذار می‌دهد. نکته‌ی دیگری که می‌توان به آن اشاره کرد مقایسه‌ی دو بازار دلار و سکه است. هر دو بازار واریانسی حدود ۶ درصد دارند، اما بازدهی بازار سکه بالاتر است. مشخصا، ترجیح سرمایه‌گذار این است که بین دو بازار با ریسک مشابه، در بازار با بازدهی بالاتر سرمایه گذاری کند.

24 market analysis 1 3

دقت کنید که تحلیل فوق به هیچ عنوان توصیه‌ای مبنی بر ورود به بازار خاصی یا خروج از آن را ندارد و صرفا، چارچوبی مقدماتی جهت تحلیل و مقایسه‌ی بازارهای مختلف معرفی کرده است. در قسمت بعدی این مطلب، سری زمانی هر کدام از بازارهای مورد اشاره را بررسی خواهیم کرد و دوره‌های رونق و رکود و نقاط عطفشان را تحلیل می‌کنیم.

پی‌نوشت:

اگر علاقه‌مند پیگیری مداوم مطالب ما هستید، دیتا پارتنرز را در تلگرام، توییتر و اینستاگرام دنبال کنید.

نمودار دایره‌ای: چاق و کم‌مصرف

نمودار دایره‌ای (پای چارت : Pie Chart) بدون هیچ دلیلی، یک نمودار محبوب در گزارش‌های تجاری است. نموداری که چارتیست‌های حرفه‌ای از آن به شدت متنفرند. وقتی در جلسات تحلیلی به کارآموزان و دانشجویان گفته می‌شود که از این نمودار در گزارش‌های تجاری استفاده نکنید، تعجب می‌کنند. ولی وقتی دلایل ناکارآمدی این نمودار تشریح می‌شود، معمولا به راحتی قبول می‌کنند. چارتیست‌ها برای اینکه یک نمودار را ارزیابی کنند، می‌پرسند که میزان کارآمدی این نمودار برای انتقال «پیام» چقدر است؟

11 pie chart 1

اولین نقص نمودار دایره‌ای حساسیت زیاد آن به تعداد برش‌ها است. زمانی که تعداد برش‌ها کم باشد، نمودار پیام کاملا ساده‌ای را منتقل می‌کند؛ مانند شکل بالا. در صورتی که به راحتی می‌شود این پیام را با نمایش مستقیم اعداد به خواننده منتقل کرد. طبیعتا شکل زیر بسیار دقیق‌تر پیام را منتقل می‌کند. در ضمن نیاز به مقایسه مرزهای برش‌های نمودار، چک کردن برچسب سری داده‌ها و دقت اضافه برای فهم نمودار نیست.

11 pie chart 2

زمانی که تعداد برش‌ها افزایش می‌یابد، چشم در تحلیل مرز برش‌ها و اینکه کدام برش از دیگری بزرگتر است، دچار مشکل می‌شود. حتی اگر مقدار بر حسب % در هر برش نمایش داده شود، ذهن برای فهم ترتیب و مرتب کردن برش‌ها، دچار زحمت خواهد شد.

11 pie chart 3

اضافه بر خستگی چشم و سختی محاسبه سهم هر کدام از شرکت‌ها، در نمودار بالا احتمالا بتوان تشخیص داد که شرکت الف دارای ۲۵% از سهم بازار است. در همین نمودار، اگر در همین نمودار، جای شرکت الف و جابجا شود، بعید است خواننده بتواند حدس بزند که سهم بازار شرکت الف، ۲۵% است.

11 pie chart 4

فارغ از سهم شرکت الف، سهم شرکت د بیشتر است یا سهم شرکت و؟ تقریبا می‌توان گفت که عمده کسانی که به این نمودار خیره شوند، به سادگی نمی‌توانند تفاوتی بین سهم شرکت د و ه پیدا کنند. حتی اگر مقدار سهم هر شرکت در این نمودار نوشته شود، باید زحمت بیشتری برای منظم کردن آنها بکشند.

نکته دیگر اینکه رنگ‌ها در نمودار دایره‌ای، نقش چندانی بازی نمی‌کنند. در حالی که در طراحی حرفه‌ای چارت، رنگ نشان‌دهنده‌ی یک ویژگی یا مقدار است و به راحتی نبایستی آن را مصرف کرد.

به جای نمودار بالا، چه نموداری مناسب است؟ پاسخ این است که ده‌ها نمودار می‌توان به جایش رسم کرد. ساده‌ترین نمودار که در اغلب موارد می‌توان آن را جایگزین نمودار دایره‌ای کرد، نمودار میله‌ای است که داده‌ها بر حسب مقادیر، منظم شده‌اند [یادآوری، اگر میله‌ها به صورت عمودی رسم شوند، به نمودار ستونی و اگر افقی رسم شوند، میله‌ای گفته می‌شود].

11 pie chart 5

در اولین مطلب دیتا پارتنرز نیز، نمونه‌ی دیگری از طراحی مجدد نمودار ارایه کرده بودیم که به نظر می رسد نگاهی دوباره به آن خالی از لطف نباشد: جهت مشاهده، اینجا کلیک کنید.

پی‌نوشت: دیتا پارتنرز را در شبکه‌های اجتماعی و موبایلی می توانید دنبال کنید: اینستاگرام و توییتر. همچنین اگر از خوراک‌خوان‌هایی نظیر اینو ریدر یا فیدلی استفاده می کنید نیز با افزودن آدرس وبسایت ما را به طور منظم دنبال کنید. به زودی، خبرنامه‌ی ایمیلی دیتا پارتنرز نیز راه خواهد افتاد. منتظر نظرات شما  هستیم 🙂